آکومولاتور در سیستم تبرید وظیفهای کاملاً مشخص و مهم دارد که آن هم جلوگیری از رسیدن مبردِ مایع به کمپرسور و در عین حال کمک به برگشت مناسب روغن به داخل کمپرسور است. چون کمپرسور برای فشردهسازی گاز طراحی شده است، ورود مایع میتواند بهصورت جدی به قطعات داخلی آسیب بزند.
علاوه بر این، برخورد مبرد سرد با نواحی داغ کمپرسور (مثل صفحه شیر) تنش حرارتی ایجاد کرده و حتی باعث ترکخوردگی میشود. بنابراین وظیفه آکومولاتور در سیستمهای تبرید علاوه بر جمع کردن مایع، محافظت از عملکرد پایدار و طول عمر کمپرسور خواهد بود.
آکومولاتور چگونه وظیفه خود را در سیستم تبرید انجام میدهد؟
در خط مکش، آکومولاتور مثل یک مخزن بافر عمل میکند. مبردی که وارد مخزن میشود، معمولاً به شکل گاز با مقدار کمی رطوبت یا مایع است. در داخل مخزن، جداسازی نسبی انجام میگیرد. یعنی فاز گازی از بخش بالایی خارج شده و فاز مایع همراه روغن تمایل به تجمع در کف مخزن دارد. سپس از طریق یک مسیر کنترلشده (در بسیاری از طراحیها با لوله U شکل و یک اریفیس ریز)، مبرد و روغن بهآرامی وارد خط مکش میشوند.
نکته مهم این است که در مسیر عبور از اریفیس، فشار افت میکند و مبرد منبسط و تا حد زیادی تبخیر میشود. به همین دلیل، خروجیای که به کمپرسور میرسد عمدتاً حالت گازی دارد و وظیفه آکومولاتور در سیستمهای تبرید یعنی جلوگیری از ورود مبرد مایع به کمپرسور محقق خواهد شد.
آکومولاتور با مبدل حرارتی و اهمیت کنترل دما
در شرایطی که دمای محیط پایین است یا تبخیر کامل مبرد در داخل آکومولاتور به خوبی انجام نمیشود، از آکومولاتورهای دارای مبدل حرارتی استفاده میکنند. این مبدل با ایجاد انتقال حرارت، فرآیند تبخیر را بهتر جلو میبرد و در نتیجه، ویسکوزیته روغن کاهش یافته و برگشت روغن با شرایط مناسبتری انجام میشود. همچنین میتوان خط مایع را برای گرم کردن این ناحیه وارد مبدل کرد تا هم سابکولینگ بهتر مدیریت شود و هم تبخیر مؤثرتر گردد.
اما باید مراقب بود؛ چون جذب گرمای بیش از حد توسط آکومولاتور ممکن است باعث سوپر هیت شدن مبرد و در نهایت وارد شدن شرایط نامناسب به کمپرسور گردد. پس آکومولاتور در اینجا علاوه بر انجام وظیفه حفاظتی، باید از نظر دمای عملیاتی هم دقیق مورد کنترل قرار گیرد.
نکات انتخاب آکومولاتور در سیستم تبرید
برای اینکه وظیفه آکومولاتور در سیستمهای تبرید به بهترین شکل انجام شود، در انتخاب آن چند مورد را باید جدی گرفت:
- ظرفیت مناسب: معمولاً حدود ۵۰ درصد مبرد مدار را به عنوان ظرفیت قابل اتکا در نظر میگیرند.
- افت فشار کنترلشده: طراحی لولهها و اریفیس باید طوری باشد که افت فشار زیادی ایجاد نکند.
- بازگشت صحیح روغن: آکومولاتور باید بتواند روغن را در محدوده مورد نیاز به کمپرسور برگرداند.
- عایقکاری مؤثر: برای جلوگیری از تشکیل کندانس و جذب رطوبت روی سطح آکومولاتور، عایقکاری آن ضروری است.
- نصب نزدیک به کمپرسور: هرچه آکومولاتور به کمپرسور نزدیکتر باشد، کنترل بهتر روی مکش و برگشت انجام میشود. معمولاً ورودی آکومولاتور از سمت انتهای اواپراتور و خروجی آن به سمت ورودی کمپرسور قرار میگیرد.
- جلوگیری از آلودگی و گرفتگی: نصب فیلتر قبل از آکومولاتور کمک میکند ذرات وارد شده باعث گرفتگی اریفیس و اختلال در عملکرد نشوند.
- مقاومت در برابر خوردگی و نشتی: عمر کاری آکومولاتور معمولاً طولانی است، مگر اینکه نشتی یا خوردگی در اثر شرایط محیطی رخ دهد.
